Przyczyny wybuchu II wojny ¶wiatowej.
Przyczyny wybuchu II wojny ¶wiatowej.
Wielkie przewroty, rewolucje, wojny i rozruchy, które wpisuj± się w karty historii, nigdy nie dziej± się bez przyczyny. Zawsze s± konsekwencj± bardzo złożonych sytuacji i specyficznych układów społeczno-polityczno-gospodarczych państw. Nie inaczej było w przypadku II wojny ¶wiatowej. Aby zrozumieć dlaczego doszło w 1939 r. do agresji Niemiec na Europę, należy cofn±ć się do czasów I wojny ¶wiatowej. Dokładniej, winno zainteresować nas jej zakończenie, które usankcjonował Traktat Wersalski podpisany w 1919 r. Z niego wła¶nie wypływały konsekwencje wojenne dla każdego z państw; on też podyktował rodzaj nastrojów społecznych. Zmieniaj±c granice Europy i próbuj±c sformułować nowy ład, Traktat stworzył sytuację ogólnego niezadowolenia. Szczególnie poszkodowane czuły się oczywi¶cie kraje, które wojnę przegrały i musiały płacić rachunek za klęskę, a więc Niemcy, Austria, Bułgaria i Węgry. Niemcy zostały obarczone potężnymi reparacjami finansowymi, zdemilitaryzowane. Odebrano im Alzację, Lotaryngię.
Jednak również Włochy, choć ostatecznie znalazły się w gronie zwycięzców, wznosiły okrzyki niezadowolenia z powodu niezaspokojenia swoich roszczeń terytorialnych.
Do kryzysu polityczno-społecznego obu tych państw doł±czył się kryzys gospodarczy. Bowiem po I wojnie ¶wiatowej zarówno w Niemczech, jak i we Włoszech pojawił się problem rosn±cej inflacji, biedy, bezrobocia i strajków. Sytuacja materialna mas społecznych pogarszała się z dnia na dzień. Upokorzeni, zmęczeni poszukiwaniem pracy ludzie oczekiwali teraz na jaki¶ postęp, program lub ideę, która dałaby im szansę wydĽwignięcia się z nędzy. Tak± ide± okazał się ruch faszystowski. Masy Niemców zawierzyły Adolfowi Hitlerowi, którego ruch głosił m.in. hasła poparcia dla prywatnego przemysłu narodowego, dla poprawy warunków socjalnych. Podnosił też warto¶ć narodu niemieckiego, poprzez mówienie o wyższo¶ci jego rasy nad innymi, o jej prawie do osi±gania \"przestrzeni życiowej\" czyli o zdobyczach terytorialnych. Owe postulaty pozwoliły zwykłym ludziom zachłysn±ć się pragnieniem bycia narodem wielkim, silnym i potężnym. Dlatego wła¶nie Adolf Hitler ze sw± agresywn± ideologi±, która obiecywała wszechstronne polepszenie losu Niemców, zdołał doj¶ć do władzy. Jego sukces polegał na tym, że wysun±ł swe teorie w okoliczno¶ciach sprzyjaj±cych ich spełnieniu. W 1934 r. był już wodzem i kanclerzem III Rzeszy. W oparciu o stworzon± przez siebie faszystowsk± partię NSDAP oraz oddziały paramilitarne wprowadził w państwie terror, inwigilacje, prze¶ladowanie Żydów. Stał się dyktatorem w państwie totalitarnym.
Podobna sytuacja istniała już na Półwyspie Apenińskim, gdzie rozpowszechnianie i wprowadzanie faszyzmu wi±że się z osob± Benito Mussoliniego. Człowiek ten uchwycił ster rz±dów dzięki swej silnej osobowo¶ci i zdolno¶ci przywódczych, ale przede wszystkim w obliczu rozdĽwięków w Socjalistycznej Partii Włoskiej, nieudolno¶ci aparatu państwowego i skrajnie pesymistycznych nastrojów społecznych. Zatem, tak jak Hitler, wykorzystał kryzys w państwie. Swój triumf przypieczętował marszem na Rzym w 1922 r.
Oprócz cech ideologii faszystowskiej, które były atrakcyjne dla społeczeństwa niemieckiego, i spowodowały ich akceptację, ruch ten posiadał jeszcze jedn± wła¶ciwo¶ć, która zadecydowała o fakcie, że nie został stłumiony w zal±żku lub należycie powstrzymany przez mocarstwa zachodnie. Zdawał się bowiem stwarzać nadzieję na skuteczne przeciwdziałanie wyodrębniaj±cemu się wła¶nie komunistycznemu nurtowi w ruchu robotniczym, który d±żył do dyktatury proletariatu i wywalczenia \"równo¶ci klasowej\".
Owej dyktatury Zachód bał się na tyle silnie, że w hitleryzmie dostrzegał przede wszystkim jego pozytywn± stronę czyli jawn± nienawi¶ć Niemców do komunistów. Nie sięgał głębiej, nie przewidywał, że ta rzekoma szczepionka na chorobę bolszewick± stanie się jednocze¶nie trucizn± dla organizmu Europy.
Hitler czuł się w takiej sytuacji swobodny. Zdawał sobie sprawę, że może w pewien sposób manipulować Zachodem. Pamiętał, jak po zbliżeniu Niemiec z Rosj± w 1922 r. (Rapallo) Anglia i Stany Zjednoczone starały się o rozbicie tego niepokoj±cego dla nich przymierza. Proponowały plan przewiduj±cy odbudowę gospodarki III Rzeszy, rozłożenie spłat reparacji. Również w 1925 r. na konferencji w Locarno to przecież Niemcy dyktowały warunki nowego układu sił na kontynencie europejskim.
W 1936 r. pewny siebie führer przyst±pił do realizacji jednego z głównych swych d±żeń odbudowy przemysłu zbrojeniowego. Łami±c Traktat Wersalski pocz±tkowo prowadził je tajnie; potem jawnie. W tym samym roku wkroczył do Nadrenii, na co Francja i Anglia zaprotestowały tylko słownie, nie podejmuj±c żadnych działań zbrojnych. Ta postawa ich bierno¶ci towarzyszyła odt±d kolejnym posunięciom dyktatora Niemiec. Wi±zało się to ze stosowaniem wobec niego polityki appeasemantu. Jej wynikiem było m.in. podpisanie w Monachium w 1938 r. przez Niemcy, Włochy, Anglię i Francję zgody na zajęcie przez Hitlera Sudetów. W 1938 r. Hitler wkroczył do Austrii, w 1939 r. do Czech i Moraw. Wszystko przy milcz±cej postawie państw trzecich. Kiedy przyszła kolej na Polskę, nasz minister spraw zagranicznych - Józef Beck zapowiedział, że w wypadku agresji naród polski stawi zbrojny opór. Byli¶my pierwszym państwem, które nie zgodziło się na aneksję, prowokuj±c tym samym konflikt zbrojny.
W sierpniu 1939 r. doszło do rozmów niemiecko-rosyjskich. Podpisany w Moskwie pakt Ribbentrop-Mołotow przewidywał podział ziem polskich pomiędzy s±siadów. Wojna była nieunikniona. Wiedziały o tym państwa zachodnie: Anglia i Francja i zagwarantowały nam pomoc zbrojn±. Zatem dopiero w tak drastycznej sytuacji zagrożenia pokoju zdecydowały się wyst±pić silnie przeciw Niemcom. Jak się wkrótce okazało, nie był to jeszcze sprzeciw wła¶ciwy, bo już w 11 dni po ataku Hitlera na nasz kraj, w Abeville spotkali się dowódcy wojsk francuskich i angielskich i podjęli decyzję łami±c± dane nam obietnice - o nieutworzeniu frontu na wschodzie. To jednak zawiera się już w problemie trwania wojny, my za¶ mamy mówić o jej przyczynach.
Podsumowuj±c, uważam, że w zarodku konfliktu, którego dotyczy ta praca leżał Traktat Wersalski. Powi±zania jakie proponował wpłynęły po¶rednio na wytworzenie się w państwach przegranych atmosfery sprzyjaj±cej szerzeniu się ideologii faszystowskiej. Ta za¶, nietemperowana, nie powstrzymywana przez inne mocarstwa Europy, doprowadziła swego lidera - Adolfa Hitlera do pozycji agresora i zdobywcy. W 1939 r. spotkał się po raz pierwszy ze zdecydowanym, bo zbrojnym oporem w realizacji swych d±żeń.