Zjawiska galwanometryczne w cia³ach sta³ych.
Temat:
Zjawiska galwanometryczne w cia³ach sta³ych.
Gliwice pa¼dziernik 2002
Zjawisko Halla
Zjawiska galwanomagnetyczne wystêpuj±ce w cia³ach sta³ych s± zwi±zane z dzia³aniem si³y Lorentza na no¶niki ³adunku elektrycznego poruszaj±ce siê w polach elektrycznym i magnetycznym. Za³ó¿my, i¿ próbka w kszta³cie prostopad³o¶cianu znajduje siê w polu magnetycznym o wektorze indukcji B prostopad³ym do najwiêkszej jej ¶ciany. Pod wp³ywem zewnêtrznego pola magnetycznego B no¶niki ³adunku tworz±ce pr±d elektryczny zostaj± odchylone w kierunku jednej ze ¶cian bocznych próbki. W wyniku powy¿szego procesu nastêpuje gromadzenie siê czê¶ci no¶ników ³adunku przy danej ¶cianie, a tym samym powstaje asymetria obsadzenia no¶nikami. Poci±ga to za sob± powstanie mierzalnej poprzecznej ró¿nicy potencja³ów pola elektrycznego, zwanej napiêciem Halla „U".
Warto¶æ napiêcia Halla ustala siê samoczynnie w wyniku wytworzenia stanu równowagi dynamicznej pomiêdzy si³a Lorentza a si³a pochodz±ca od powstaj±cego poprzecznego pola elektrycznego.
Pole magnetyczne prowadzi nie tylko do wytworzenia napiêcia Halla, lecz wp³ywa równie¿ na przewodnictwo elektryczne materia³u, który w nim siê znajduje. Bez pola magnetycznego cz±stka porusza siê prostoliniowo i pomiêdzy dwoma zderzeniami w czasie z przebywa wzd³u¿ pola elektrycznego Ez drogê równa d³ugo¶ci drogi swobodnej.
W próbce znajduj±cej siê w polu magnetycznym tor ruchu cz±stki jest zakrzywiony. Zakrzywienie toru powoduje skrócenie drogi przebytej przez cz±stkê wzd³u¿ pola elektrycznego w czasie. Jest to równoznaczne ze zmniejszeniem warto¶ci tzw. prêdko¶ci unoszenia lub ruchliwo¶ci no¶ników ³adunku. Tym samym maleje przewodnictwo elektryczne materia³u umieszczonego w polu magnetycznym, a jego rezystywno¶æ wzrasta.
Schemat typowego uk³adu
Schemat stanowiska pomiarowego do badania zjawiska Halla sk³ada siê z:
A, mA - amperomierze, Z1 i Z2 - zasilacze, H - badana próbka, R - regulowany opornik,
mV --woltomierz, M- elektromag